megabanner blog eu

Araban planik behar duzu?

Araban planik behar duzu?

Eduki publikatzailea

2024-03-07
Arabako Mendialdea
Araba: zazpi kuadrilla eta eskaintzeko asko duen probintzia

Arabak kultura aberatsa eta anitza du, baita edertasun natural handia ere. Bere historia, erresuma eta jaurerri ezberdinen eraginak markatzen du, Nafarroako Erresuma eta Gaztelako Erresuma kasu, lehen egitura administratiboak sortu zituztenak eta horietako batzuk gaur egun mantentzen direlarik. Horietako bat Arabako lurraldea zazpi koadrilatan antolatzen duten banaketa administratiboak dira, bakoitzak bere ingurune geografikoa, jarduera ekonomikoa eta nortasun propioarekin.

 

Gaur, Arabako zazpi kuadrillak ezagutzera gonbidatzen zaitugu, haien zazpi eskualdeak, ezaugarriak eta erakargarritasunak:

 

 

GORBEIALDEA: NATURA ETA ABENTURA 

 

Gorbeialdeko Koadrila Arabako probintziaren iparraldean dago, eta Aramaio, Arratzua-Ubarrundia, Legutio, Urkabustaiz, Zigoitia eta Zuia udalerriak hartzen ditu. Bere erakargarritasun nagusia Gorbeiako Parke Naturala da, Bizkaiko probintziarekin partekatzen duena. Mendi, bailara eta ibaietako gunea da, aire zabaleko jarduerak egiteko eta landa turismorako egokia. Bere interesguneen artean, Urrezko Andre Mariaren Santutegia, Landa parke probintzialeko barnealdeko hondartzak, Gujuliko ur-jauzia eta Gorbeiako Parke Naturaleko Interpretazio Zentroa aurki ditzakezu.

 

 

ARABAKO LAUTADA: HIRIBURUA ETA INGURUNEA

 

Arabako Lautadako Koadrilla Arabako probintziaren mendebaldean dago, eta udalerri hauek hartzen ditu: Agurain, Dulantzi, Asparrena, Barrundia, Burgelu, Iruraiz-Gauna, Donemiliaga eta Zalduondo. Kontraste gunea da, nekazaritza eta abeltzaintza nagusi direla, eta lautada handiak eta inguruko mendiak konbinatzen ditu Aizkorri-Aratz Parke Naturalarekin eta Entzia mendilerroarekin.

 

Leku ezin hobea da turismo aktiboa praktikatzeko, besteak beste, mendi-ibiliak, zaldi ibilaldiak eta ur-jarduerak eginez Garaioko hondartzetan. Ondare kultural eta historiko handia ere badu, eta, besteak beste, Sorginetxe edo Aizkomendiko trikuharriak, San Adriango tunela edo Aguraingo Hirigune Historikoa nabarmentzen dira. Ezin zarete Arabako Lautadatik joan gaztandegiak bisitatu eta Idiazabal gazta probatu gabe.

 

 

ARABAKO ERRIOXA: ARDOAREN PARADISUA

 

Guardia-Arabako Errioxako Koadrilla Arabako hegoaldean dago, eta Guardia, Bastida edo Eltziego bezalako udalerriak hartzen ditu. Ezaguna da kalitatezko ardoa ekoizten duen eremu nagusietako bat delako, bere muino eta ibarretan hedatzen diren mahastiekin. Enoturismoaz gain, koadrilak ondare historiko eta kultural aberatsa ere badu, hala nola Guardiako Monumentu Multzoa, San Andres Eliza, Villa Lucía Ardoaren Zentro Tematikoa, Trikuharriak, La Hoya aztarnategia eta Marques de Riscal edo Ysios upategiak.

 

Arabako Errioxako Ardoaren Ibilbideak, erakundeak eta sektore pribatua biltzen dituen elkartea, ardoaren munduarekin lotutako hainbat jarduera eta esperientzia eskaintzen ditu, hala nola upeltegietara bisitak, dastatzeak, ikastaroak eta ekitaldiak.

 

 

AIARA: TRADIZIOA ETA INDUSTRIA

 

Aiaraldeko Koadrilla Arabako ipar-mendebaldean dago, eta Laudio, Amurrio, Artziniega, Okondo eta Aiara udalerriak hartzen ditu. Hemen natura eta herrien bizitza oso lotuta daude. Oinez, minutu gutxietan, herriko dendetan egotetik naturaren erdian ibilbide bat egitera pasa zaitezke.

 

Tradizio industriala du, bereziki makineriaren, metalezko produktuen eta beiraren fabrikazioan, eta paisaia bereziak ere baditu, hala nola Gorobel mendilerroa eta Nerbioi ibaiaren jauzia. Bere kultur erakargarritasunen artean, Arteako Andre Mariaren Santutegia, Artziniegako Museo Etnografikoa eta Kexaako Multzo Historikoa nabarmentzen dira.

 

 

AÑANA: GATZA ETA MENDIA

 

Añanako Koadrilla Arabako mendebaldeko muturrean dago, eta Añana, Gaubea eta Zanbrana udalerriak hartzen ditu. Bere paisaia menditsuagatik, haranengatik eta bere historia aberatsagatik ezaguna da, Gesaltza Añanako multzoa barne, Europako gatzaga multzo garrantzitsuenetako bat da. Bere interesguneen artean, Sobrongo burdinbideak, Angostoko monasterioa, Portilla eta Ocioko gazteluak eta Valderejoko Parke Naturala daude. Gastronomian ere nabarmentzen da, bertako produktuekin: gazta, eztia, ardoa, perretxikoak eta amuarrainak.

 

 

ARABAKO MENDIALDEA: MENDIA ETA ONDAREA

 

Kanpezu-Arabako Mendialdeko Koadrilla Arabako hego-ekialdean dago, eta honako udalerri hauek hartzen ditu: Kanpezu, Arraia-Maeztu, Bernedo, Urizaharra, Harana eta Lagran. Eremu honetan paisaia menditsua eta naturguneak daude, hala nola Izkiko Parke Naturala, Interpretazio Zentroa eta Urturiko Golf Zelaia dituena.

 

Era berean, koadrilak kultura eta ondare aberastasuna du, esaterako Antoñanako Multzo Historikoa, Kodesko Andre Mariaren Santutegia eta Pipaongo Museo Etnografikoa.

 

Ezin dituzu galdu, halaber, eskaintzen dituen turismo aktiboko aukerak, hala nola Izki Montaña Alavesa BTT Zentroa, Euskal Herriko Trenbidearen Bide Berdea edo mendi-ibiliak.

 

 

GASTEIZ

 

Gasteizko Koadrilla Gasteizko Koadrila Arabako probintzia osatzen duten zazpi eskualdeetako bat da. Bere lurraldea Gasteizko udalerriarekin bat dator, Arabako hiriburuarekin eta Euskal Autonomia Erkidegokoarekin. Hedadurari dagokionez, koadrilarik txikiena da (277 km²), baina biztanle gehien dituena da (250.000 biztanle baino gehiago), hau da, Arabako biztanleriaren hiru laurden.

 

Kuadrilla honek ondare historiko eta kultural aberatsa du, Santa Maria Katedrala, Erdi Aroko Hirigunea, Ajuria Enea Jauregia (Lehendakariaren egoitza ofiziala) edo Arte Ederren Museoa bezalako monumentuekin. Koadrila jasangarritasunaren, berrikuntzaren eta bizi-kalitatearen erreferente ere bada, Eraztun Berdea, tranbia edo Europako Hiriburu Berdearen saria bezalako proiektuekin. Jai-tradizio handia du, halaber, Andre Maria Zuriaren jaiek, abuztuaren 4tik 9ra ospatzen den hiriko aste nagusiekin. Bertan, blusen eta nesken koadrilek parte hartzen dute, eta kaleak alaitzen dituzte txarangekin eta kalejirekin.

 

 

Arabako zazpi koadrillek aniztasun geografiko, kultural eta sozialaren mosaiko bat osatzen dute probintzia horren barruan. Arabako koadrilek Euskal Herriaren bihotzean dagoen eskualde paregabe honen benetakotasuna eta edertasuna ezagutzera gonbidatzen dituzte bisitariak, bertako aberastasun historikoaren, tradizio errotuen eta paisaia ikusgarrien bidez. Zeren zain zaude ezagutzeko?

Gehiago ikusi
2023-12-12
museo bbaa alava
Kultura eta artea guztion eskura: doako museoak Araban

 

Arabako Foru Aldundia harro dago bere kultura-herentzia aberatsaz, eta herritar guztien eskura jarri nahi du. Konpromiso horren barruan, Foru Aldundiak zuzenean kudeatzen dituen museo guztiak doakoak dira publikoarentzat. Ekimen honek erakundeak kulturarekin eta hezkuntzarekin duen konpromisoa erakusten du, eta bere balioa Arabako biztanle eta bisitariekin partekatzeko duen bokazioa.

Gainera, Foru Aldundiak doako bisitak eskaintzen ditu aztarnategi arkeologiko garrantzitsuetara, bisitariei Arabako historia zirraragarrian murgiltzeko aukera ematen diena.

 

 

ARABA AZTERTZEN: KOSTURIK GABEKO IBILBIDE KULTURALA

 

Araba historian eta kulturan aberatsa da, eta doako kultura-esperientzia ugari eskaintzen ditu, bisitariek beren ondare paregabean murgiltzeko aukera izan dezaten. Bere herri xarmangarrietatik hasi eta bere hiriburu distiratsuraino, Gasteizeraino. Araba eskualdeko historia aberatsa eta aniztasuna islatzen duen kultur adierazpenen altxorra da.

Arabako kulturaren garrantzia, jarduera eta ekitaldi kulturalen zabalean islatzen da, eta horietako asko doakoak eta guztientzat eskuragarri. Beraz, presta zaitez Araban barrena aurkikuntza kulturaleko bidaia batean murgiltzeko, non historia, tradizioa eta berrikuntza aurkitzen diren.

 

 

ARABAKO HISTORIAN ZEHAR BIDAIA

 

Arabako Arkeologia Museoan hasiko dugu gure bidaia kulturala. 1975ean sortutako museo publiko honek Arabako ondare arkeologikoa kontserbatu, katalogatu, erakutsi eta zabaltzen du. Erakusketa iraunkorrean 1.500 pieza inguru aurki ditzakezu Arabako historian zeharrekoak, Historiaurretik Erdi Arora arte.

Iruña Veleiarantz jarraituko dugu, Iruña Okako udalerrian dagoen aztarnategi arkeologikoa, Gasteiztik 10 km mendebaldera. Erromatarren garaiko Veleia hiriari dagokio, eta kariete edo karistiarren artean hiri garrantzitsuena da. Iruña-Veleiako multzo arkeologikoak Arabako eta Euskal Herri osoko erromatar garaiko aztarnarik esanguratsuenak biltzen ditu.

Azkenik, Guardiako erromatar aurreko aztarnategi arkeologikora iritsiko gara, La Hoyara. Aztarnategi honek eskualdeko antzinako biztanleen bizitzaren eta kulturaren ikuspegi paregabea eskaintzen du. Antzinako hiriaren hondarrak aztertu ahal izango dituzu eta bertako historiari eta kulturari buruz ikasi, erakusketa eta jarduera interaktiboen bidez.

 

 

ARABAKO ARTEA ETA ZIENTZIA AZTERTZEN

 

Bidaia berri honek Arabako Arte Ederren Museora garamatza lehenik. Augustin-Zulueta Jauregian kokatua, museo hau XVIII. mendetik XX. mendera bitarteko espainiar arte altxorra da, 1850-1950 aldiko euskal arteari ikuspegi berezia ematen diona. Lan bakoitzak historia bat kontatzen du, eskualdeko historia artistiko aberatsaren ikuspegi paregabea eskainiz.

Gure bidaiak Arabako Natur Zientzien Museoan jarraitzen du. Museo honek naturaren eta zientziaren ikuspegi liluragarria eskaintzen du bere bilduma botaniko, paleontologiko, mineralogiko eta zoologikoen bidez. Jakin-minak ezagutzarekin topo egiten duen lekua da, eta adin guztietako bisitariek ikasi eta esploratu dezakete.

Azkenik, Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museora iritsiko gara. Maria Sortzez Garbiaren katedralean dago, eta arte erlijiosoaren bilduma ikusgarria du, antzinarotik hasi eta gaur egunera arte. Pieza bakoitza Arabako fede eta tradizio erlijioso aberatsaren testigantza da.

Hiru museoek elementu komun bat dute: eraikinak historikoak dira, bisitatzeko arrazoi nahikoa jakina.

 

 

MUSEO DESBERDINAK

 

Fournier Karta Museoan hasiko dugu gure ibilbidea. Museo hau Bendaña jauregian dago, Gasteizko Erdi Aroko hirigunean. Kartei soilik eskainitako museo bakarrenetakoa da munduan. Mundu osoko eta garai guztietako kartekin, museoak historiaren, artearen, mitologiaren, musikaren, erotismoaren eta tauromakiaren ikuspegi liluragarria eskaintzen du karten bidez.

Haurrek zein nerabeek mendeetan zehar karta-sorten aniztasuna eta sormena deskubritzen disfrutatuko dute.

Jarraian, Arabako Armagintza Museora joango gara. Frai Frantzisko pasealekuan dago, Ajuria Enea Jauregiaren ondoan, Gasteizen. Museo honek armak, uniformeak eta hainbat garai eta kulturatako gerra-jarduerekin lotutako hainbat objektu monografikoki erakusten ditu, Historiaurretik XX. mendearen hasierara arte.

 

 

ARABA: KULTURA DOAKOA ETA ASKOTARIKOA DA

 

Guztioi gonbidatzen zaituztegu baliabide kultural hauek aztertzera eta Arabako kulturaren aberastasuna eta aniztasuna zuen kabuz ezagutzera. Museo bakoitzari buruzko informazio gehiago lortzeko eta bisita planifikatzeko, web orria kontsulta dezakezu.

Gogoratu, kultura guztiontzat da, eta Araban, kulturarako sarbidea doakoa da. Zure bisitaren zain gaude!

 

Gehiago ikusi
2023-11-14
aizkorri-aratz-otono
Ezagutu Araba udazken honetan bere ibilbide eta bidezidorretan zehar

 

Araba, Euskadiko perla naturala, tonalitate bero eta magikoz murgiltzen da udazkeneko denboraldian. Koadrila ezberdinetan ezinbestekoak diren ibilbideen gida bat aurkezten dizugu, basoetan, bidezidorretan, mendietan edo mahastietan zehar eramango zaituztenak, Arabako esentzia naturala udazkeneko betetasunean ezagutzeko aukera ematen dizun bitartean.

 

AÑANAKO GATZ HARANA ZEHARKATZEN

 

AÑANAKO GATZ HARANA, Gasteiztik 30 bat kilometrora, munduko gatz-fabrika zaharrenetako bat da, 6.500 urte baino gehiagoko historia duen Europako kultura-paisaia ikusgarrienetako eta hobekien kontserbatuetako bat izateaz gain. GATZ HARANAREN IBILBIDE BERDEAren bidez ezagutzea eta gozatzea proposatzen dizuegu. Guztira 9,2 kilometroko distantzia du, eta gutxi gorabehera 2 ordu baino gutxiagoko iraupena, herriaren erdigunetik abiatuta. Gainera, ibilbide honek Arabako ondareko beste txoko batera hurbiltzen gaitu, Caicedo Yuso-Arreo aintzirara. Euskadiko laku natural bakarra da, Nazioarteko interes puntu moduan jaso dena. San Juan de Acreko Ahizpa Komendadoreen Monasterioa edo aire zabaleko gatz-bainuetxeetatik ere igaroko zara. Interesa eduki ezkero, eskatu hitzordua hemen, www.vallesalado.com.

BI IBILBIDE ARABAKO ERRIOXAKO MAHASTIETAN BARRENA

 

Arabako udalerri ederrenak ezagutzeko modurik onena Arabako Errioxa zeharkatzen da, ardoaren kulturaren bidez. Eskualde hau beste eskualdeetatik bereizten da ezaugarri askorengatik, mahatsondoz eta olibondoz betetako paisaia delako, udazkenean modu ikusgarrian ikusi ahal direnak, eta naturak burua eta gorputza lasaitzera gonbidatzen gaituztenak.

Inguru honetako sekretuak ezagutzera eramango gaituzten pare bat ibilbide proposatzen dizkizuegu, trikuharrien historia duten harrietatik, mahats-soroetako udazkeneko koloreen edertasuneraino Vid eremuan.

 

ARABAKO ERRIOXAKO KULTUR IBILBIDEA (ELVILLA)

Ibilbide hau, bizikletaz zein oinez egin daiteke, eta, horri esker, Arabako Errioxako paisaia ikusgarria ezagutu dezakegu, Kantabria-Toloño mendilerroak eta Ebro ibaiak lagunduta, baita ibarraren historia denboran zehar islatzen duten ondarearen hainbat lagin ere. 

Gutxi gora behera 30 kilometro eta 7 ordu baino gutxiagoko ibilbidea da. Egun osoan zehar trikuharri, zubi, iturri, bide historiko eta errotetatik zehar eramango gaituena. Ibilbide honetan, gainera, Lantziego eta Viñaspre, bezalako udalerriak zeharkatuko dituzu.

Ez ahaztu zein lurraldetan zauden; beraz, bide erdian zerbait jan ahal izango duzu gure ardo eta gastronomia paregabea eskaintzen duten upategi eta jatetxe ugarietan.

Hona hemen ibilbide honi buruzko informazio gehiago.

 

 

ELTZIEGOKO MAHASTIEN IBILBIDEA (ELTZIEGO)

Eltziegok eta bere inguruek ibilbide anitz eskaintzen dituzte herrigunea, paisaiak, natur bideak, historia, Ebro ibaiaren bidezidorra edo Navaridaseko basoa ezagutzeko. Baina oraingo honetan, eta mahastietako udazkenaren edertasunaz baliatuz, Santa Kruz, Zerio eta Valdezeko hiru eraikinetan zeharreko ibilbide bat gomendatzen dizuegu, puntu arkitektonikoak izateaz gain, Ebro ibaiaren eta mahastien, babeslekuen, zubien, upategien edo nekazaritza-pabiloien gaineko panoramikak ikus daitezkelako.

Gutxi gorabehera 12 kilometro daude Eltziegorarte, bertako jatetxerenbatean indarrak berpiztera gelditzeko aukerarekin.

 

 

GASTEIZKO ERAZTUN BERDEA

 

Gasteiz ez da Green Capital gisa hartzen kasualitatez. Hiri inguruko parkeek osatzen dute Eraztun Berdea, eta duela 30 urte ingurumena lehengoratzeko proiektua hasi zenetik, hiriaren ingurua balio ekologiko handiko gunea bihurtu da, hiriburuaren erdigunetik oso gertu dagoen entretenimendu- eta jolas-gunea izateaz gain.

Eraztun Berdeko ibilbide osoak, bere bidezidor zirkularrean barrena, 30 kilometro baino gehixeago ditu eta 830 hektarea baino gehiago jasotzen ditu; Armentia, Olarizu eta Salburuako parkea barne. 90 kilometrotik gorako oinezkoentzako edo txirrindularientzako barne-ibilbideak, Zadorra ibaiaren Kontserbazio eremu berezia bezalako espazio babestuak eta hainbat motatako ekipamenduak, hala nola Ataria (Salburuako Hezeguneen Interpretazio Zentroa) edo Olarizuko Lorategi Botanikoa ikusteko aukera ematen dizu.

 

 

IBILBIDE, BIDEZIDOR ETA BIDEZ BETETAKO LURRALDEA

 

Arabako Ibilbide Berdeen sare osoa aukera paregabea da mendi ibilbideetarako eta txirrindularientzat. Arabako udalerri eta eskualdeetako natura-ondarea, paisaia eta biodibertsitatea ezagutzeko.

Sare honek ia 1.000 kilometro bide ditu, aire zabaleko jardueretarako egokituta eta seinaleztatuta dago, epe laburrera 200 kilometro gehiago zabaltzeko aginduak daude.

Araba bere ibilbide, bidezidor eta bideen bidez ezagutzera gonbidatzen zaitugu!

 

 

 

Gehiago ikusi
2023-10-02
Vitoria-Gasteizko Almendraren Azoka
Vitoria-Gasteizko Almendraren Azoka

Gasteizko Erdi Aroko hiriguneak Almendraren Azoka tradizionala hartzen du hileko lehen larunbatean. Azoka hau Erdi Aroko Almendraren kale nagusietako batzuetan dago, 10:30etik 15:00etara. Inguruko 180 merkatari eta saltzaile inguruk parte hartzen dute Aiztogile, Pintore, San Frantzisko aldapa, Hedegile eta Buruileria plazan zehar.

 

Almendraren Azokak saltokiei aukera ematen die beren produktu enblematiko eta nabarmenak jendeari erakusteko. Gertakizun hau, zalantzarik gabe, tradizioz eta dibertimenduz beteriko topaketa da, bai bertako herritarrentzat, bai Gasteizko kultura eta azoka sakonago ezagutu nahi duten turistentzat edo bisitarientzat.

 

Hurbilketa honen helburua hiriko kultura, aisia eta merkataritza garatu eta bultzatzea da, baita turismoa erakartzea ere. Erdi Aroko Hiriguneko Denda eta Zerbitzuen Federazioak bultzatu zuen ekimen hau, herritarrentzako topagune bat sortzeko helburuarekin.

 

Almendraren Azokak familia turismorako pentsatutako hainbat jarduera eta adin guztientzako dibertimenduak ditu. Txikienek entretenimenduak, jolasak, tailerrak eta eskulanak dituzte Buruileria plazan 12:00etatik 14:00etara. Helduek hainbat ibilbidez gozatu ahal izango dute, hala nola merkataritzaz, upelez edo gastronomiaz. Horrez gain, hilero aldatzen den produktu baten zozketan sartzeko aukera dute bertaratzen direnek, azokan dauden merkatarietako batek eskainita.

 

Bitxikeria gisa, "Almendrako Azoka" izena hirigune historikoaren trazadura osatzen duten kaleen multzoari zor zaio, almendra baten forma osatzen baitute. Trazadura hori monumentu-multzo izendatu zuten 1997. urtean.

 

Informazio gehiago hemen.

Gehiago ikusi

que tipo de viaje

 

 

Aztertu zure interesak Araban

Ez daude bi bidaiari berdin. Batzuek natura bilatzen dute, beste batzuek jaialdiak. Edozer gauza interesatzen zaizula ere, deskubritu zure plan perfektua.

 

IKUSI PLAN GUZTIAK
Planes en la naturaleza

NATURA

 

Planes culturales y tradiciones en Álava

KULTURA

 

Festivales en Álava

JAIALDIAK

 

Planes de museos en ÁLava

MUSEOAK

 

Ir de compras en Álava

EROSKETAK

 

Conde comer en álava

GASTRONOMIA

 

Rutas de senderismo en Álava

MENDI-IBILI

 

Patrimonio cultural en Álava

ONDAREA